Generał prof. Elżbieta Zawacka została pośmiertnie odznaczona medalem Alumno Bene Merenti - wyróżnieniem honorującym absolwentów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, którzy nie będąc pracownikami, rozsławili imię uczelni swoją działalnością na rzecz społeczeństwa, kultury i nauki. Uroczystość odbyła się 20 maja w Gabinecie Rektorki UAM prof. Bogumiły Kaniewskiej.
- Elżbieta Zawacka była jedną z najbardziej niezwykłych postaci polskiej historii XX wieku – kurierką i emisariuszką Armii Krajowej, jedyną kobietą wśród „cichociemnych” – elitarnych spadochroniarzy szkolonych do najtrudniejszych misji - podkreślała Rektorka UAM, prof. Bogumiła Kaniewska. - Wielka Polka i bohaterka, Jej życie jest świadectwem niezwykłej siły charakteru, patriotyzmu oraz odpowiedzialności za los drugiego człowieka - dodała Pani Rektor.
Generał Elżbieta Zawacka „Zo” studiowała na Uniwersytecie Poznańskim od 1 października 1927 r. do 26 czerwca 1935 r. Tytuł magistra filozofii w zakresie matematyki uzyskała na podstawie pracy magisterskiej pt. „Równania różniczkowe perjodów całek eliptycznych”. Oceny pracy dokonał prof. Zdzisław Krygowski i to jemu Studentka podziękowała w maszynopisie za temat pracy oraz udzielenie wskazówek przy jej wykonaniu.
Generał Zawacka Wydział Matematyczno-Przyrodniczy ukończyła w 1931 r. – egzaminy na stopień magistra zdawała już po 1931 r., łącząc pracę zawodową ze studiami. Następnie podjęła pracę w zawodzie nauczyciela – od 1931 r. do 1934 r. w Szkole Średniej Rachunkowej w Sompolnie, a od 1934 do 1935 r. w Zakładzie Wychowawczo-Naukowym ss. Urszulanek w Otorowie. Od 1 września 1935 r. była zatrudniona w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Toruniu. Pracując w tym miejscu, rozpoczęła starania o uzyskanie Dyplomu Nauczyciela Szkół Średnich, który wydano jej 15 maja 1936 r. – dokładnie 90 lat temu. Poprzez jego nadanie uzyskała kwalifikacje zawodowe do nauczania matematyki jako przedmiotu głównego w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich państwowych i prywatnych w języku wykładowym polskim i niemieckim. Starając się o te uprawnienia, napisała prace klauzurowe z pedagogiki, dydaktyki ogólnej i dydaktyki matematyki.
Profesor Elżbieta Zawacka to druga Polka w historii Wojska Polskiego, która uzyskała stopień generała Brygady. Dama Orderu Orła Białego.
- Pamięć o Jej czynach, bohaterstwie podczas II wojny światowej będzie trwała jako symbol odwagi, siły i oddania Polsce - mówiła prof. Bogumiła Kaniewska prezentując życiorys laureatki medalu.
Medal Alumno Bene Merenti odebrała w imieniu uhonorowanej Dorota Zawacka-Wakarecy, Prezeska Zarządu Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. - Potwierdzam, że była wyjątkowym człowiekiem - mówiła Pani Prezes. - Całym swoim stuletnim życiem pokazała, że jest wielką Polką i wielką absolwentką tego Uniwersytetu - dodała Dorota Zawacka-Wakarecy.
Laudację wygłosił Prorektor UAM ds. Współpracy Międzynarodowej, prof. Rafał Witkowski. - Kiedy starożytni Grecy i Rzymianie wymyślili uroczystą mowę pochwalną na cześć nagradzanej osoby, którą my zwiemy laudacją, sugerowali, aby składała się ona z kilku elementów, ale zawsze powiązanych z odpowiednio dobranymi zwrotami retorycznymi, aby podkreślić, wyeksponować, uwydatnić, wyróżnić czy uwypuklić przymioty ducha i ciała. Z punktu widzenia retoryki takie zabiegi mają sens. Ale czy są właściwe, kiedy przychodzi nam powiedzieć słów kilka o Pani Generał Elżbiecie Zawackiej? Śmiem twierdzić, że jej życie było tak wyjątkowe, że wystarczy opowiedzieć o nim, a jej dokonania na przestrzeni kilku dekad same zastępują retoryczne zwroty. Piękno i godność człowieczeństwa, miłość do Ojczyzny, które demonstrowała swoim heroicznym życiem, tworzą jej pomnik, „trwalszy niż w spiżu ryty” - mówił prof. Rafał Witkowski. Dodał także, wspominając wydarzenia z życia prof. Elżbiety Zawackiej, że „sceny, które my znamy z filmów, dla niej były przypadłościami codzienności”. - Elżbieta Zawacka pozostawała w służbie Ojczyźnie do ostatnich dni swego długiego, pięknego, godnego życia. Odeszła na dwa miesiące przed setnymi urodzinami, wypełniając z nadmiarem swój ludzki i obywatelski obowiązek dochowania wierności raz złożonej przysiędze - podkreślił Prorektor prof. Rafał Witkowski.
Podczas wydarzenia odczytano list od Prezydenta Miasta Torunia, Pawła Gulewskiego. Uroczystości wręczenia medalu towarzyszyła prezentacja w holu Collegium Minus wystawy pn. Cichociemna. Gen. Elżbieta Zawacka „Zo” (1909-2009).
Decyzję o nadaniu wyróżnienia gen. prof. Elżbiecie Zawackiej podjął prof. Andrzej Lesicki, Rektor UAM w latach 2016-2020.
Fot. Władysław Gardasz
