Maj to czas, kiedy w przyrodzie robi się szczególnie głośno i ruchliwie, także za sprawą chrabąszczy majowych. Te duże chrząszcze, kojarzone z ciepłymi wieczorami i charakterystycznym brzęczeniem, właśnie teraz odbywają swoją rójkę. Choć dorosłe osobniki żyją krótko, ich larwy rozwijają się pod ziemią nawet przez cztery lata.
Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) to duży chrząszcz z rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae). Dorosły osobnik, czyli imago, osiąga długość do około 3 cm, natomiast jego larwa, nazywana pędrakiem, może dorastać nawet do 6 cm. Pędraki żyją pod ziemią znacznie dłużej niż dorosłe chrząszcze: ich rozwój w glebie trwa nawet do 4 lat. Dlatego liczniejsze pojawy tych owadów mogą powtarzać się w kilkuletnich cyklach, a lata masowego występowania nazywane są „latami chrabąszczowymi” - tłumaczy dr Marek Przewoźny z Wydziału Biologii UAM.
- Chrabąszcze majowe występują powszechnie w całej Polsce. Zarówno larwy, jak i osobniki dorosłe są roślinożerne. Pędraki obgryzają korzenie roślin, natomiast dorosłe chrząszcze zjadają liście różnych drzew i krzewów. Przy masowym pojawieniu się mogą powodować tzw. gołożery, czyli niemal całkowite pozbawienie roślin liści. Z tego powodu chrabąszcze są uznawane za szkodniki w uprawach leśnych i ogrodniczych - dodaje naukowiec.
Mimo to są także ciekawym elementem naszej rodzimej przyrody. Samca można odróżnić od samicy po czułkach: u samca wachlarzowata buławka składa się z 7 wyraźnych blaszek, u samicy z 6, dlatego „wachlarz” samca jest bardziej okazały.
W Polsce występują dwa podobne gatunki chrabąszczy: chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) oraz znacznie rzadszy chrabąszcz kasztanowy (Melolontha hippocastani). Można je rozpoznać m.in. po kształcie wyrostka na końcu odwłoka.
Chrabąszcze majowe bywają też mylone z innym chrząszczem - guniakiem czerwczykiem (Amphimallon solstitiale), który pojawia się zwykle w czerwcu i jest częściej obserwowany w środowisku miejskim. Guniak jest wyraźnie mniejszy, ma żółtobrązowe ubarwienie i nie posiada charakterystycznego wyrostka na końcu odwłoka - podkreśla badacz.
Obecność chrabąszczy majowych jest naturalnym elementem wiosennego cyklu przyrody. Choć przy dużej liczebności mogą wyrządzać szkody w uprawach, są również jednym z najbardziej rozpoznawalnych owadów późnej wiosny.
Fot. archiwum prywatne dra Marka Przewoźnego
