Zapraszamy na kolejne spotkanie Szkoły Nestorów Nauki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wykład pt. „Średniowiecze – chrześcijaństwo – współczesność” wygłosi prof. dr hab. Józef Dobosz z Wydziału Historii UAM.
Spotkanie odbędzie się 11 czerwca o godz. 17.30 w Sali Lubrańskiego w Collegium Minus. Wykład ma charakter otwarty i będzie również transmitowany online na kanale YouTube UAM.
O wykładzie
Wykład stanowi próbę przedstawienia narodzin nowej, wielkowymiarowej rzeczywistości po upadku Imperium Romanum na zachodzie i jej wpływu na naszą współczesność. Rzeczywistości, która była kształtowana przez trzy zasadnicze elementy – barbarzyńców, chrześcijaństwo oraz przynajmniej częściowo antyk. Zasadnicze kwestie to: kryzys i upadek władzy Rzymu do V wieku, świat barbarzyński w różnych jego przejawach (od wędrówek, przez kulturę i obyczaj, do nowych form życia politycznego) w IV/V – VIII wieku, stara i nowa Europa w VIII – X/XI wieku, nowy kształt polityczny i procesy chrystianizacyjne w IX – XI wieku. Istotny wydaje się podział na strefy kulturowe (cywilizacyjne) i gospodarcze ówczesnej Europy – nie tylko według podziału „Wschód – Zachód” czy „bogate Południe – uboga Północ”. W istocie chodzi o ukształtowanie podstaw naszego współczesnego świata, którego korzenie sięgają średniowiecza i opierają się na „trójnogu”: „barbarzyńcy”, „chrześcijaństwo”, „antyk”. Ile więc w nas pozostało z dawnych barbarzyńców, którzy chrystianizowali się i stopniowo coraz więcej czerpali z antyku?
O Autorze
Prof. dr hab. Józef Dobosz
Historyk mediewista (ur. 1959); absolwent studiów historycznych Wydziału Historycznego UAM w Poznaniu (1982); doktoryzował się (1991) i habilitował (2002) w Instytucie Historii UAM, od 2012 profesor tytularny, obecnie profesor na Wydziale Historii UAM i kierownik Zakładu Historii Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej (od 2019, wcześniej kierownik Pracowni Bohemistycznej w Instytucie Historii UAM). W latach 2008–2012 prodziekan Wydziału Historycznego UAM, w latach 2012–2019 dyrektor Instytutu Historii UAM, a w latach 2020–2024 dziekan Wydziału Historii UAM, od 2012 roku redaktor naczelny kwartalnika „Historia Slavorum Occidentis”. Zajmuje się dziejami polskiego Kościoła w średniowieczu, najstarszymi dziejami dokumentu na ziemiach polskich, a także najdawniejszymi dziejami miast polskich, zagadnieniami ustrojowymi i gospodarczymi oraz biografistyką, historią prawa książęcego w Polsce piastowskiej, polskim rozbiciem dzielnicowym i relacjami polsko-czeskimi w kontekście środkowoeuropejskim.
Autor ok. 400 publikacji, w tym 5 monografii, kilkudziesięciu prac pod redakcją, ok. 150 artykułów i ponad 170 haseł słownikowych i encyklopedycznych. Redaktor naczelny kwartalnika „Historia Slavorum Occidentis”; członek Polsko-Czeskiego Towarzystwa Naukowego, Polskiego Towarzystwa Historycznego, PTPN oraz Komitetu Głównego Olimpiady Historycznej.
Kierownik grantów: MNiSzW pt. Czeskie wpływy kulturowe w tradycji duchowej i materialnej państwa Piastów (X – druga połowa XIV wieku) – zakończony w listopadzie 2011 roku; grant NPRH Dzieje (arcy)biskupstwa poznańskiego X–XX wiek. U źródeł polskiego chrześcijaństwa i Kościoła; NCN na grant 2023/51/I/NZ8/02946 „OPUS 26 + LAP.” pt. „U zarania państwowości środkowoeuropejskich na przykładzie Czech i Polski. Dynastie – elity – społeczeństwa (koniec IX – XI wiek).” (lider to Instytut Chemii Bioorganicznej PAN Poznań), uczelniany kierownik projektu; w kilku innych wykonawca.
Najważniejsze publikacje: Działalność fundacyjna Kazimierza Sprawiedliwego, Poznań 1995; Monarcha i możni wobec Kościoła w Polsce do początku XIII wieku, Poznań 2002; Kazimierz II Sprawiedliwy, Poznań 2011 (2. wyd. 2014); Ecclesia, monasteria, privilegia Studia z dziejów Kościoła w średniowiecznej Polsce, Poznań 2019; Dokument na ziemiach polskich w wiekach średnich, [w:] Ars scribendi. O sztuce pisania w średniowiecznej Polsce, Gniezno 2008, s. 37–49; Herzogliche und adlige Stiftungstätigkeit im piastischen Polen des 12. Jahrhunderts, [w:] Monarchische und adlige Sakralstiftungen im mittelalterlichen Polen, red. E. Mühle, Berlin 2013, s. 201–267; Mesco dux Poloniae baptizatur – wejście władztwa piastowskiego do Respublica Christiana, „Poznańskie Studia Slawistyczneˮ nr 10 (2016), s. 37–50; Motives and Inspirations. An Exploration of When and Why the Chronica Polonorum Was Written, [w:] Writing History in Medieval Poland. Bishop Vincentius of Cracow and his Chronica Polonorum, red. Darius von Güttner-Sporzyński, Brepols Publishers n.v., Turnhout 2017, s. 43–61; Kruszwica w dziejach państwa i Kościoła polskiego doby piastowskiej, [w:] Kruszwica wczesnośredniowieczna, red. W. Dzieduszycki, J. Sawicka, Warszawa 2023, s. 69–99; Počátky křesťianství v Polsku, [w:] Tysíc a padesát let pražského biskupství, red. J. Kotus, P. Sommer, V. Vaniček, Praha 2023, s. 67–80; Józef Dobosz, The Church and Cistercians in Medieval Poland. Foundations, Documents, People, Brepols Publishers n.v., Turnhout 2023 [seria East Central Europe, 476-1795, 2]. Przygotował do druku (opracowanie i posłowie) m.in. dwie klasyczne prace z zakresu polskiej mediewistyki – S. Kętrzyński, Zarys nauki o dokumencie polskim wieków średnich, Poznań 2008; S. Smolka, Mieszko Stary i jego wiek, Poznań 2011.