W renomowanym czasopiśmie Journal of Cultural Heritage ukazała się najnowsza publikacja współautorstwa prof. Marka Sikorskiego z Wydziału Chemii UAM, kierownika Zakładu Spektroskopii i Magnetyzmu. Artykuł pt. „Exploring the classification of painted pottery artifacts from different cultural sites in Northwest China by using LIBS technology combined with machine learning” (Journal of Cultural Heritage, 77, 2026) prezentuje nowatorskie podejście do analizy starożytnej ceramiki malowanej.
Badania objęły 78 zabytków ceramicznych pochodzących z muzeum Northwest Normal University w Lanzhou. Materiał reprezentuje sześć ważnych kultur północno-zachodnich Chin, obejmujących okres od 3300 do 600 r. p.n.e.: typ Majiayao i Banshan kultury Majiayao, kulturę Qijia, kulturę Siwa, typ Machang oraz kulturę Xindian. Każda z tych kultur została po raz pierwszy odkryta w różnych lokalizacjach prowincji Gansu i Qinghai, a ich ceramika stanowi kluczowe źródło wiedzy o rozwoju społeczności neolitycznych i epoki brązu.
W pracy wykorzystano przenośny spektrometr LIBS (SciAps HH-LIBS Z900), który umożliwił nieinwazyjną analizę składu pierwiastkowego artefaktów. Połączenie tej techniki z zaawansowanymi metodami uczenia maszynowego — CNN, DNN oraz LightGBM — pozwoliło osiągnąć bardzo wysoką, sięgającą 98% dokładność klasyfikacji. Wyniki te otwierają nowe perspektywy dla naukowej archeologii, szczególnie w zakresie obiektywnej i szybkiej identyfikacji materiałów zabytkowych.
Warto podkreślić, że publikacja jest również efektem wieloletniej współpracy prof. Marka Sikorskiego z Northwest Normal University (NWNU) w Lanzhou. Profesor regularnie prowadzi tam wykłady i wizyty naukowe, m.in. w październiku 2025 r., a w latach 2020–2026 pełni funkcję Graduate Co-mentor tej uczelni. Jego zaangażowanie w międzynarodowe projekty badawcze znacząco wzmacnia pozycję UAM na globalnej mapie badań nad dziedzictwem kulturowym.
Fot. Adrian Wykrota