W prestiżowym czasopiśmie Nature Geoscience ukazał się właśnie artykuł, w którym dr Mateusz Taszarek z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM wraz z zespołem z European Severe Storms Laboratory oraz Munich Re wykazał, że w ciągu ostatnich 75 lat ryzyko wystąpienia gradu o średnicy powyżej 5 cm wyraźnie wzrosło nad Europą – i ten wzrost jest powiązany z ocieplającym się klimatem.
W innych rejonach świata nie zaobserwowano podobnej zależności, a na półkuli południowej odnotowano nawet spadek częstości bardzo dużego gradu. Autorzy podkreślają jednak, że wzrost strat materialnych spowodowanych gradem wynika nie tylko ze zmian meteorologicznych, ale także z ekspansji ubranistycznej – nawet tam, gdzie sama częstość zjawisk nie ulega znaczącej zmianie.
W pracy wykorzystano pakiet obliczeniowy “thundeR”, który od roku 2021 rozwijany jest w Zakładzie Meteorologii i Klimatologii UAM.
- W pierwszej kolejności musieliśmy opracować model statystyczny do identyfikacji warunków atmosferycznych sprzyjających powstawaniu dużego gradu, a następnie przetworzyliśmy ponad 250 TB globalnych danych numerycznych. W tym celu wykorzystaliśmy nasz pakiet obliczeniowy “thundeR”, który został stworzony do tego typu zadań. Obecnie pracujemy nad jego implementacją w operacyjnym prognozowaniu burz w Europie – wyjaśnia dr Mateusz Taszarek.
Praca powstała w ramach grantu badawczego Narodowego Centrum Nauki “Globalne środowiska konwekcyjne i ich modyfikacje spowodowane zmianami klimatu” (2020/39/D/ST10/00768) realizowanego na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM.
Artykuł dostępny jest pod adresem: https://doi.org/10.1038/s41561-025-01868-0
Fot. Mateusz Taszarek
