Zapraszamy na kolejne spotkanie Szkoły Nestorów Nauki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wykład pt. „Fotochemia: badania, zastosowanie” wygłosi prof. dr hab. Bronisław Marciniak z Wydziału Chemii UAM.
Spotkanie odbędzie się 11 lutego 2026 r. o godz. 17.30 w Auli Lubrańskiego, Collegium Minus UAM, ul. Wieniawskiego 1, Poznań. Wykład ma charakter otwarty i będzie również transmitowany online na kanale YouTube UAM.
O wykładzie
Fotochemia to dziedzina chemii, której przedmiotem są procesy zachodzące pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego z zakresu widzialnego, ultrafioletowego i podczerwieni. Obejmuje badania zarówno procesów fizycznych, jak i chemicznych (reakcje chemiczne) zachodzące z udziałem wzbudzonych stanów elektronowych wytworzonych przez absorpcję światła przez cząsteczki.
W pierwszej części wykładu przedstawione zostanie krótkie wprowadzenie w podstawy fotochemii obejmujące: (1) procesy dezaktywacji stanów wzbudzonych – diagram Jabłońskiego, (2) podstawowe prawa fotochemiczne, (3) porównanie skali czasowej procesów fizycznych i chemicznych w zakresie (10-15 s – 10+12 s), (4) właściwości cząsteczek w stanach elektronowo wzbudzonych.
Część druga zawiera opis przebiegu reakcji fotochemicznej oraz wprowadzenie w eksperymentalne metody stacjonarne i czasowo-rozdzielcze stosowane w badaniach fotochemicznych, umożliwiające obserwację nietrwałych produktów pośrednich (stanów wzbudzonych i rodników żyjących w czasach rzędu 10-9 – 10-3 sekundy).
W części trzeciej przedstawione zostaną reakcje fotochemiczne z zastosowaniem sensybilizatorów wraz z przykładami ich wykorzystania m.in. w fotodynamicznej terapii nowotworów.
Wykład zakończony zostanie podsumowaniem znaczenia fotochemii, jej praktycznego zastosowania oraz kierunkami dalszego rozwoju. Ilustrowany będzie przykładami z badań własnych prowadzonych na UAM.
O Autorze
Bronisław Marciniak – profesor dr hab. nauk chemicznych, fotochemik, nauczyciel akademicki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Urodzony 30 czerwca 1950 r. w Pleszewie. W roku 1973 roku ukończył z wyróżnieniem studia na kierunku chemia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UAM. Na UAM uzyskał stopień doktora nauk chemicznych (1979), doktora habilitowanego (1989) oraz tytuł profesora (1998). Odbył wiele staży naukowych, m.in. w Simon Fraser University, Burnaby (Kanada), Technische Universität, Braunschweig (Niemcy), Radiation Laboratory University of Notre Dame (USA) jako stypendysta Fulbrighta. Prowadził wykłady i badania w czołowych ośrodkach naukowych fotochemii Kanady, USA, Niemiec, Chile i Japonii.
Jego tematyka badawcza obejmuje fotochemię, fotofizykę i chemię radiacyjną związków organicznych i metaloorganicznych ważnych dla biologii, medycyny i chemii materiałowej. Jest autorem lub współautorem ponad stu osiemdziesięciu publikacji naukowych, dwóch patentów oraz współautorem i redaktorem kilku książek. Kierował kilkunastoma projektami badawczymi krajowymi i międzynarodowymi. Był promotorem w 13 przewodach doktorskich oraz w kilkudziesięciu pracach magisterskich.
Pełnił wiele funkcji organizacyjnych uniwersyteckich i krajowych, m.in. kierownika Zakładu Fizyki Chemicznej, prodziekana Wydziału Chemii, prorektora ds. nauki i współpracy międzynarodowej, rektora UAM (przez dwie kadencje latach 2008-2016), dyrektora Centrum Zaawansowanych Technologii UAM (2017-2024), przewodniczącego Kolegium Rektorów Miasta Poznania (dwie kadencje), przewodniczącego Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich i przewodniczącego Komisji Nauki Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Odznaczenia i nagrody: Krzyże Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Medal Rektora UAM Homini Vere Academico, Medal Jana Zawidzkiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego za osiągnięcia w chemii fizycznej i nieorganicznej, Medal Marii Skłodowskiej-Curie Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych za osiągnięcia badawcze w chemii radiacyjnej i fotochemii, nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, nagrody Rektora UAM, Honorowy Obywatel Miasta i Gminy Pleszew.